Đo đạc trước khi đặt đóng nội thất: tám kích thước bản vẽ nào cũng cần

Đồ mua sẵn đo hụt thì đổi sang mẫu khác. Đồ đặt đóng thì không: tấm gỗ đã cắt theo số bạn đưa, cánh tủ đã khoan lỗ bản lề, và cả cụm đó chỉ vừa đúng một căn phòng duy nhất trên đời. Sai số vài centimet ở khâu đo không làm hỏng món đồ, nó làm hỏng chỗ đặt món đồ đó.

Phần lớn sự cố dạng này không đến từ việc cầm thước sai, mà từ việc đo thiếu. Người ta đo chiều rộng bức tường rồi yên tâm, quên rằng bức tường ấy không thẳng, trần thì dốc về một phía, và cửa phòng hẹp hơn cánh tủ sắp mang vào.

Bài này liệt kê những gì cần đo, đo như thế nào, và chỗ nào phải chừa lại khoảng hở.

Đo lúc nào là đúng thời điểm

Có hai lần đo, và cả hai đều cần.

Lần đo sơ bộ diễn ra khi phòng vẫn còn thô, phục vụ việc lên phương án và báo giá. Con số lúc này chấp nhận sai số vài centimet vì tường chưa trát hoàn thiện, sàn chưa lát.

Lần đo chốt mới là lần quyết định, và phải thực hiện khi phòng đã gần như hoàn thiện: tường đã bả và sơn xong lớp cuối, sàn đã lát, phào chân tường đã gắn, trần thạch cao đã xong. Lý do rất thực tế: lớp bả và sơn ăn mất khoảng 3 – 5mm mỗi bên, gạch lát cùng lớp vữa nâng sàn lên 3 – 5cm. Đo trước khi lát sàn rồi đóng tủ kịch trần thì tủ về sẽ cao hơn khoảng trống còn lại.

Nếu tiến độ ép phải đo sớm, hãy ghi rõ trong bản vẽ những lớp vật liệu chưa thi công và độ dày dự kiến của chúng, để xưởng trừ hao.

Tám kích thước phải có trong bản vẽ

• Chiều rộng tường, đo ở ba vị trí: cách trần 20cm, chính giữa, và cách sàn 20cm. Lấy số NHỎ NHẤT làm căn cứ đóng đồ.
• Chiều cao từ mặt sàn hoàn thiện lên trần, cũng đo ba điểm: hai đầu và giữa. Trần nhà rất hiếm khi phẳng tuyệt đối.
• Chiều sâu phòng tại vị trí định kê, để biết đồ nhô ra có chắn lối đi hay không.
• Vị trí và kích thước cửa — chiều rộng lọt lòng khi cánh mở hết cỡ, không phải chiều rộng khuôn. Ghi luôn cửa mở vào trong hay ra ngoài.
• Vị trí ổ điện, công tắc, hộp mạng, cục nóng điều hoà, ống nước. Đo từ một góc phòng cố định, ghi cả chiều cao so với sàn. Đây là nhóm bị bỏ sót nhiều nhất và gây khoan đục nhiều nhất.
• Vị trí và chiều cao bệ cửa sổ, gồm cả phần gờ nhô ra. Tủ kê sát cửa sổ mà quên gờ này là tủ vênh khỏi tường vài centimet.
• Chiều cao phào chân tường và phào trần nếu có. Phần lớn đồ kịch tường phải khoét chân để ôm qua phào.
• Đường vận chuyển: chiều rộng cửa chính, cửa thang máy, chiều cao trần thang máy, chiều rộng chiếu nghỉ cầu thang và khoảng lọt của khúc cua. Con số quyết định món đồ có đóng nguyên khối được hay phải chia module.

Ghi tất cả bằng milimet. Đơn vị centimet kèm số lẻ rất dễ bị đọc nhầm khi chuyển qua xưởng, còn milimet thì không có chỗ cho hiểu nhầm.

Tường, trần và sàn không bao giờ vuông

Đây là điều người lần đầu làm nội thất hay bất ngờ nhất: trong nhà ở dân dụng, sai lệch 1 – 3cm giữa hai đầu một bức tường dài 4m là chuyện bình thường, và hoàn toàn hợp lệ theo tiêu chuẩn xây dựng.

Cách kiểm nhanh mà không cần máy móc: dùng dây dọi hoặc ứng dụng nivo trên điện thoại áp vào tường ở vài vị trí, và đo hai đường chéo của mặt bằng phòng — hai đường chéo lệch nhau nghĩa là phòng không vuông góc.

Biết phòng lệch thì xử lý được, và cách xử lý là chuyện của người thiết kế chứ không phải của gia chủ:

• Nẹp bù (nẹp kỹ thuật) — một thanh gỗ cùng màu rộng 2 – 5cm đặt ở mép giáp tường, bào vát theo độ nghiêng thật khi lắp. Đây là cách phổ biến và gọn nhất cho tủ kịch tường.
• Tấm ốp che khe ở phần giáp trần, xử lý trần dốc.
• Chân tăng chỉnh cho tủ bếp, bù độ dốc sàn tới khoảng 2cm.

Nếu một đơn vị nói rằng tủ của họ "vào khít tuyệt đối, không cần nẹp", hãy hỏi lại họ xử lý tường nghiêng bằng cách nào. Câu trả lời thành thật sẽ nhắc tới một trong ba cách trên.

Chừa khe hở bao nhiêu là đủ

Đồ đóng khít đúng bằng khoảng trống là đồ không lắp vào được — cần chỗ để nghiêng, xoay và chỉnh. Mức chừa thông dụng:

• Tủ kịch trần: chừa 10 – 20mm phía trên, che bằng nẹp hoặc tấm ốp.
• Tủ kê sát hai tường: tổng cộng 10 – 15mm cho cả hai bên, dồn về phía có nẹp bù.
• Cánh tủ mở ra: chừa khe 2 – 3mm giữa hai cánh và quanh viền, để cánh không cọ nhau khi gỗ nở vào mùa ẩm.
• Ngăn kéo: theo đúng khuyến nghị của loại ray đang dùng, thường 12,5mm mỗi bên với ray bi ba tầng.
• Đồ sát thiết bị như tủ lạnh, máy giặt, lò nướng: chừa tối thiểu 50mm phía sau và 20mm hai bên để thoát nhiệt và để kéo ra vệ sinh.

Riêng bếp có thêm một con số nên nhớ: khoảng cách từ mặt bàn bếp lên đáy tủ trên nên nằm trong 55 – 65cm. Thấp hơn thì vướng đầu khi đứng nấu, cao hơn thì với không tới ngăn trên cùng.

Bảy lỗi đo sai phải làm lại

• Đo tường ở đúng một điểm. Lỗi kinh điển. Tủ đóng theo số lớn nhất sẽ không vào được khe hẹp nhất.
• Đo khi chưa lát sàn. Tủ kịch trần cao dư 3 – 5cm, phải cưa chân tại chỗ và mất phần chân đế hoàn thiện.
• Quên đường vận chuyển. Một tủ áo nguyên khối cao 2m6 không xoay nổi ở chiếu nghỉ cầu thang gấp khúc, cũng không vào vừa thang máy.
• Bỏ qua chiều mở của cửa phòng. Cánh cửa mở vào trong có thể va đúng góc tủ vừa lắp.
• Quên cục nóng, ống nước, hộp gen. Thợ phải khoét tại chỗ, đường khoét bằng tay không bao giờ đẹp bằng cắt ở xưởng.
• Không ghi chiều cao ổ điện. Kết quả quen thuộc: ổ cắm nằm sau lưng tủ, muốn dùng phải kéo cả tủ ra.
• Tin vào bản vẽ của chủ đầu tư. Bản vẽ căn hộ mẫu là bản thiết kế, nhà xây xong luôn lệch ít nhiều. Luôn đo lại thực tế.

Đọc bản vẽ kỹ thuật trước khi duyệt

Gia chủ không cần biết đọc bản vẽ như kỹ sư, nhưng nên kiểm được bốn thứ trước khi ký duyệt cho xưởng cắt gỗ.

Thứ nhất, kích thước phủ bì của từng món — dài, sâu, cao — có khớp với số bạn đã đo không. Thứ hai, chiều mở của cánh và ngăn kéo: cánh mở về phía bức tường sẽ chỉ mở được nửa chừng. Thứ ba, chia ngăn bên trong: chiều cao ngăn treo áo dài cần tối thiểu 140cm, ngăn treo áo ngắn 90 – 100cm, ngăn để vali ít nhất 45cm. Thứ tư, vị trí khoét ổ điện và đường dây cho bàn làm việc, tủ tivi, đèn hắt.

Bốn điều đó mất chừng hai mươi phút để soát, và đó là hai mươi phút cuối cùng bạn còn có thể thay đổi mọi thứ mà không tốn một đồng nào. Sau chữ ký duyệt, mỗi lần đổi ý là một tấm gỗ mới.