Nghiệm thu nội thất: kiểm gì trước khi ký biên bản và bảo hành ra sao

Sau hai tháng chờ đợi, hàng về tới nhà và mọi thứ trông đúng như bản vẽ 3D. Tâm lý chung lúc đó là muốn ký nhanh cho xong để còn dọn vào ở. Nhưng chữ ký nghiệm thu chính là ranh giới pháp lý của cả dự án: trước nó, mọi lỗi là việc của đơn vị thi công; sau nó, phần lớn trở thành việc của gia chủ, trừ những gì bảo hành ghi rõ.

Điều đáng nói là hầu hết lỗi trong nội thất đặt đóng đều thuộc loại nhỏ và dễ sửa — cánh lệch vài milimet, ray kéo hơi nặng, một vết xước ở mép. Chúng chỉ trở thành vấn đề lớn khi được phát hiện sau khi đã thanh toán nốt đợt cuối.

Một buổi nghiệm thu nghiêm túc mất khoảng hai giờ. Dưới đây là những gì cần kiểm.

Nghiệm thu chia làm hai lần, không phải một

Lần thứ nhất diễn ra tại xưởng, trước khi hàng được sơn lớp hoàn thiện cuối hoặc trước khi đóng gói vận chuyển. Đây là lần có giá trị nhất mà gia chủ hay bỏ qua vì ngại đi xa. Ở giai đoạn này, một cánh tủ sai màu hay một ngăn chia sai kích thước còn sửa được ngay tại xưởng, chỉ mất vài ngày. Cùng lỗi đó phát hiện sau khi đã lắp lên tường thì phải tháo, chở về, làm lại và chở lên — mất hai tuần và không ai vui vẻ.

Lần thứ hai là nghiệm thu sau lắp đặt tại nhà, kiểm phần vận hành và phần hoàn thiện. Nên hẹn vào ban ngày, khi có ánh sáng tự nhiên; nghiệm thu buổi tối dưới đèn vàng sẽ không thấy được vết xước nhỏ và sai lệch màu giữa các cánh.

Danh sách kiểm tại xưởng

• Đúng loại cốt gỗ đã ký. Nhìn mặt cắt chưa dán chỉ: MDF lõi xanh chống ẩm có màu xanh rõ, MFC lộ dăm gỗ thô, plywood thấy rõ các lớp. Đây là lúc duy nhất nhìn thấy lõi.
• Độ dày tấm. Đo bằng thước kẹp hoặc áng bằng cây thước có vạch milimet; 18mm và 15mm khác nhau khá rõ khi đặt cạnh nhau.
• Chỉ dán cạnh kín, không hở, không sóng. Miết tay dọc mép, cảm giác phải liền và phẳng.
• Màu bề mặt đồng đều giữa các tấm cùng một món. Veneer và laminate có thể lệch lô sản xuất.
• Bản lề, ray đúng hãng ghi trong hợp đồng. Tên hãng luôn dập trên thân phụ kiện.
• Kích thước phủ bì của vài món lớn, đối chiếu bản vẽ kỹ thuật đã duyệt.

Danh sách kiểm sau khi lắp đặt

Phần này kiểm cách món đồ hoạt động trong không gian thật, không phải chất lượng vật liệu.

• Cánh tủ: khe hở giữa các cánh đều nhau từ trên xuống dưới. Đóng nhẹ tay phải tự hút vào và không dội lại. Mở hết cỡ không chạm tường hay chạm cánh bên cạnh.
• Ngăn kéo: kéo ra hết, đẩy vào êm, không lệch, không kêu. Kiểm cả ngăn trong cùng — ngăn ít dùng hay là ngăn lắp ẩu nhất.
• Độ vững: đẩy nhẹ thành tủ theo phương ngang, tủ không được lắc. Tủ cao phải được bắt vít neo vào tường, đây là yêu cầu an toàn chứ không phải tuỳ chọn.
• Chân tủ bếp tăng chỉnh: đặt nivo lên mặt bàn, bọt nước phải nằm giữa. Sàn dốc mà chân không chỉnh thì cánh sẽ tự mở ra.
• Điện trong đồ nội thất: bật thử toàn bộ đèn hắt, ổ cắm âm tủ, đèn cảm biến trong tủ áo.
• Khe giáp tường và giáp trần: đã được che bằng nẹp cùng màu, không hở, không lộ silicon trắng loang lổ.
• Bề mặt: soi ngang dưới ánh sáng để thấy vết xước, vết lõm, chỗ sơn chảy.
• Mùi: mùi keo nồng gắt sau vài ngày mở thoáng là dấu hiệu cần hỏi lại về loại keo và ván đã dùng.
• Vệ sinh và rác thải: mùn cưa trong ngăn kéo, băng keo dán mép, xốp chèn — dọn sạch thuộc phạm vi thi công.

Biên bản nghiệm thu nên ghi những gì

Một biên bản chỉ có dòng "bàn giao đầy đủ, gia chủ đã nhận" không bảo vệ ai. Biên bản dùng được cần bốn phần:

Danh sách hạng mục đã bàn giao, liệt kê từng món kèm số lượng. Đây cũng là dịp đối chiếu lại với phụ lục hợp đồng xem có món nào chưa về.

Danh sách tồn tại cần khắc phục, ghi rõ từng lỗi, vị trí và thời hạn xử lý. Đừng ngại ghi những lỗi nhỏ: một vết xước dài 5cm ở cánh tủ bếp nếu không ghi thì hai tuần sau không ai nhận đó là lỗi từ lúc bàn giao.

Ngày bắt đầu tính bảo hành cho từng nhóm hạng mục, thường tính từ ngày nghiệm thu.

Điều kiện thanh toán đợt cuối. Nên gắn với việc xử lý xong danh sách tồn tại, không gắn với ngày ký biên bản. Khoản giữ lại này là công cụ duy nhất còn hiệu lực sau khi hàng đã lắp xong.

Chụp ảnh toàn bộ hạng mục trong buổi nghiệm thu và lưu lại cùng biên bản. Ảnh giải quyết gọn phần lớn tranh luận về sau kiểu "vết này có từ lúc nào".

Bảo hành: cái gì được, cái gì không

Mức phổ biến trên thị trường hiện nay là 24 tháng cho phần gỗ và kết cấu, 12 tháng cho phụ kiện kim khí, 12 tháng cho phần điện đi kèm. Con số quan trọng nhưng phạm vi còn quan trọng hơn.

Thường được bảo hành: cong vênh, nứt tách do vật liệu; bong chỉ dán cạnh; bong lớp phủ bề mặt; bản lề và ray hỏng do lỗi sản xuất; mối ghép lỏng; cánh lệch cần chỉnh lại.

Thường không được bảo hành: hư hỏng do ngấm nước từ sự cố đường ống hoặc từ nhà tắm tràn ra; xước và móp do va chạm khi sử dụng; biến dạng do tự ý tháo lắp, khoan đục hoặc chuyển vị trí; hư hỏng do độ ẩm bất thường kéo dài như nhà bỏ trống đóng kín nhiều tháng trong mùa nồm.

Có một mục nên hỏi rõ và ghi vào hợp đồng: bảo trì định kỳ. Nhiều đơn vị có gói kiểm tra miễn phí sau 6 và 12 tháng — siết lại bản lề, chỉnh cánh, tra dầu ray. Việc này mất chưa tới một giờ nhưng kéo dài tuổi thọ đồ đáng kể, vì phần lớn hư hỏng nặng đều bắt đầu từ một mối lỏng không ai để ý.

Ba tháng đầu tiên: chăm đồ mới đúng cách

Đồ gỗ mới cần một giai đoạn ổn định để thích nghi với độ ẩm trong nhà bạn, và giai đoạn này trùng với lúc gia đình vừa dọn vào nên hay bị bỏ qua.

• Mở thoáng trong hai tuần đầu: mở cửa tủ và kéo ngăn ra vài giờ mỗi ngày để mùi keo và mùi sơn bay hết trước khi xếp quần áo vào.
• Không kê đồ sát tường ẩm. Chừa khe 1 – 2cm với tường tiếp giáp nhà tắm hoặc tường ngoài hướng mưa hắt.
• Mùa nồm, ưu tiên hút ẩm hơn lau khô. Lau bằng khăn ướt chỉ đưa thêm nước vào; nên đóng cửa, bật điều hoà chế độ khô hoặc máy hút ẩm, giữ độ ẩm trong nhà quanh mức 60 – 70%.
• Tránh nắng chiếu trực tiếp kéo dài lên mặt gỗ tự nhiên — đó là nguyên nhân số một khiến màu gỗ bạc không đều.
• Lau bằng khăn ẩm vắt kiệt, sau đó lau khô lại. Không dùng cồn, nước lau kính hay hoá chất tẩy mạnh lên bề mặt phủ.
• Không đặt đồ nóng trực tiếp lên mặt gỗ hay mặt đá. Vết ố nhiệt trên veneer không xử lý được.

Tóm lại, buổi nghiệm thu không phải thủ tục cuối cùng của dự án mà là bước đầu tiên của quãng thời gian bạn thật sự sống cùng những món đồ đó. Hai giờ soát kỹ, một biên bản ghi đầy đủ và khoản giữ lại mười phần trăm là ba thứ đơn giản nhưng đủ để mọi việc còn lại diễn ra êm thấm.